De essentie van de Truman-doctrine in twee passages uit zijn rede tot het Congres op 12 maart 1947

Eén systeem berust op de wil van de meerderheid en wordt gekenmerkt door vrije instellingen, representatieve regeringen, vrije verkiezingen, gewaarborgde vrijheidsrechten, vrijheid van meningsuiting en godsdienst en vrijwaring van politieke onderdrukking, Het tweede systeem berust op de wil van de minderheid, die met dwang aan de meerderheid wordt opgelegd. Het berust op terreur en onderdrukking, censuur van pers en radio, onvrije verkiezingen en de onderdrukking van het individu.
...
Ik geloof dat het de politiek van de Verenigde Staten moet zijn, steun te verlenen aan vrije volkeren die zich verweren tegen pogingen tot onderwerping door gewapende minderheden of door druk van buiten.