'Ook ik wil de koning behagen...'

In het bos van Compiègne ontmoette op 14 mei 1770 de veertienjarige Marie Antoinette, dochter van de Oostenrijkse keizerin Maria Theresia, voor het eerst haar echtgenoot Louis Auguste, de vijftienjarige erfprins van Frankrijk. Louis Auguste werd begeleid door zijn grootvader, koning Lodewijk XV, en diens drie ongetrouwde dochters. Marie Antoinette had de lange reis vanuit Wenen zonder familie moeten maken.

Volgens de verhalen voldeed Marie Antoinette aan de verwachtingen van de Franse koninklijke familie. Louis XV stelde vast dat haar boezem minder vol was dan hij had gehoopt - boezems waren de eerste dingen waar hij naar keek, had hij zijn ambassadeur in Oostenrijk meegedeeld -, maar verder leek ze in alles op de jonge meisjes die hij in zijn koninklijke bordelen bezocht.
Rokkenjager Lodewijk XV in zijn jonge jaren

Ga met de muis over de afbeelding voor een portret van Marie Antoinette als jong meisje


De dauphin zag niet meer dan een vrouwelijk wezen. 'Ontmoeting met Madame la Dauphine', was het enige dat hij in zijn dagboek over de veertiende mei schreef. Zijn tantes zagen hun vooroordelen over een naïeve Oostenrijkse bevestigd.
Hoe naïef Marie Antoinette was, werd al meteen de eerste avond duidelijk.


Omdat men haar niet aan de hertogin Du Barry, de maîtresse van de koning, had voorgesteld, vroeg ze een hofdame wie toch die interessante vrouw was. Toen deze tactvol antwoordde dat mevrouw Du Barry de koning behaagde, antwoordde Marie Antoinette geestdriftig: 'O, maar dan ben ik haar rivaal, want ook ik wil de koning behagen.'
Het was niet meer dan domme pech dat ze aan de Franse dauphin werd uitgehuwelijkt. Jaren eerder was haar moeder met Louis XV overeengekomen dat een huwelijk tussen beide koningshuizen de alliantie tussen Oostenrijk en Frankrijk zou versterken. Marie Antoinette, Maria Theresa's jongste dochter, leek voor dat huwelijk niet in aanmerking te komen.
Maar toen sloeg het noodlot toe.
De oudste dochter lukte het te trouwen met de man van wie ze hield. De volgende was invalide, en was daarom sowieso geen huwelijkskandidate. Een andere stierf aan de pokken en de daarop volgende werd er zwaar door misvormd. Omdat de een na jongste dochter de plaats van haar gestorven zus aan het hof van Parma moest innemen, bleef alleen Marie Antoinette over om met de Franse kroonprins te trouwen.

uit: Monica Soeting, De Volkskrant, 14 december 2001, p.29