Beschrijving van de terechtstelling van Louis XVI door de arts Philippe Pinel
Het was tot mijn grote spijt dat ik gedwongen was aanwezig te zijn, gewapend, bij de
executie, samen met andere burgers van de sectie en ik schrijf je, met het hart gebroken
van verdriet, ontsteld en verslagen.
Louis, die zich vanuit zijn religieuze overtuiging leek neergelegd te hebben bij zijn
dood, had de gevangenis van Le Temple rond negen uur 's ochtends verlaten en was naar de
plaats van terechtstelling gebracht in de koets van de burgemeester samen met zijn
biechtvader en twee bewakers, de deuren gesloten.
Bij het schavot aangekomen, bekeek hij vastberaden datzelfde schavot en onmiddellijk ging
de beul over tot de gebruikelijke plichtplegingen, dat wil zeggen, hij knipte hem zijn
haren - die hij in zijn zak stak - en meteen daarna beklom Louis het schavot. Het
getrommel van een groot aantal tamboers die zich lieten horen en die er geplaatst leken om
te voorkomen dat het volk om gratie zou vragen, werd aanvankelijk onderbroken door
een gebaar dat de koning maakte, alsof hij tot het verzamelde volk wilde spreken; maar op
een ander signaal, dat de bevelhebber van de Garde Nationale gaf, hervatten de tamboers
hun getrommel, zodat de stem van Louis gesmoord werd en men slechts enkele verwarde
woorden kon verstaan, zoals: "Ik vergeef mijn vijanden, etc." Tegelijk maakte
hij enkele stappen rond de fatale plank waarop hij zou worden vastgebonden; een beweging,
ofwel vanuit een afschuw die natuurlijk is bij ieder mens die zijn eind ziet naderen,
ofwel vanuit de hoop dat het volk zijn gratie zou vragen, want wie zou niet tot het einde
toe hoop blijven koesteren?
De bevelhebber gaf de beul opdracht zijn werk te doen en onmiddellijk werd Louis op de
fatale plank die men guillotine noemt, vastgebonden en het hoofd werd afgehakt,
waarschijnlijk zonder dat hij heeft moeten lijden....De beul haalde meteen het hoofd uit
de zak waar het automatisch in was gevallen en toonde het aan het volk.
Direct nadat hij geëxecuteerd was, was er een plotselinge verandering op de gezichten van
de mensen af te lezen; dat wil zeggen van een diepe verslagenheid, ging men snel over op
kreten zoals 'Vive la nation!" althans in ieder geval van de kant van de cavalerie
die bij de executie aanwezig was en die hun helmen op hun sabels de lucht in staken.
Enkele burgers deden hetzelfde, maar een groot aantal trok zich terug, overmand door
verdriet, om thuis te huilen.
Omdat er tijdens de executie bloed op het schavot terecht was gekomen, haastten
verschillende mensen zich om er hun zakdoek, een stuk papier of iets anders in te deppen,
om een herinnering aan deze gebeurtenis te hebben.
Het lijk is overgebracht naar de begraafplaats Sainte-Marguérite, nadat enkele ambtenaren
het proces-verbaal van de executie hadden opgesteld.
|