Rouge

De tricolor van 1789 bestond uit het wit uit de Franse koninklijke standaard, het rood en blauw uit het wapen van Parijs. Het werd de vlag van de Franse republiek. Dezelfde kleuren, maar dan horizontaal werden aangenomen door de Bataafse republiek in 1794, teruggrijpend op de gelijke maar veel oudere vlag van de Verenigde Nederlanden.

Maar het was de rode vlag die weldra de revolutionairen adopteerden. Onder de Romeinen betekende de rode vlag oorlog. Rood was de kleur van bloed, vuur en magie. Volgens overlevering begon de rode vlag zijn moderne carričre in 1792, toen de massa de Tuileriën aanvielen en daarbij een in bloed gedrenkte koninklijke standaard hesen. Vandaar dat sedertdien rood  en wit staan voor 'revolutionaire' en contrarevolutionair. Stendhal die als kleine jongen het begin van de revolutie in Grenoble had meegemaakt, gebruikte een variant in zijn Le Rouge et le Noir waarin hij de strijd tussen radicalen en clericale reactie tijdens de Restauratie schetste.

De kleurcodes van politieke bewegingen hebben verreikende achtergronden. Rood werd gedragen dor Garibaldi's Duizend, door socialisten en het meest fervent door de communisten. Groen, de kleur van het land (en ooit van de Merovingers) werd aangenomen door de boerenpartijen, door de Ierse patriotten en veel later door de milieuactivisten. 'Waarlijk blauw', eens hetzelfde voor de Spaanse adel, paste de Britse Tories en andere conservatieven. De Unionisten hadden de voorkeur voor oranje en de Liberals voor geel. De Nazi's werden de bruinen genoemd naar het uniform van de SA. Later werden zij met zwart, het uniform van de SS geassocieerd, dat voor anderen de traditionele Europese kleur voor het kwaad, dood en piraterij betekende. In de concentratiekampen dwongen de nazi's de gevangen gekleurde insignes te dragen volgens het schema Rood = politiek; Groen = crimineel; Zwart = asociaal; Roze = homosexueel, Paars = Jehova Getuige; Bruin = zigeuner; Geel = jood.

Schakeringen zijn er in overvloed. In de katholieke symboliek staat rood voor martelaarschap en kardinalen, wit voor puurheid en onthouding; blauw voor hoop en voor de Maagd Maria en zwart voor smart, Dominicanen en Jezuďeten. In het tijdperk van rassenbewustzijn en politiek correct denken 'black is beautiful''; 'blanken' zijn net zo min welkom als 'dead males', 'roodhuiden' (redskins) moest veranderd worden in 'cardinals'. De meest favoriete metafoor is de regenboog.

in: Davies, Norman, Europe. A history. Oxford - New York, 1996. p. 710


 

Laatst bijgewerkt: 27 september 2010