Gevolgen van de Suez-crisis voor de internationale politiek: Eisenhower-doctrine

In januari 1957 maakt de regering van de VS zich ernstig zorgen over de groeiende invloed van de Sovjets in het Midden-Oosten, hoewel zij tijdens de Suez-crisis er niet voor had teruggedeinsd de eigen bondgenoten zwaar onder druk te zetten om op hun schreden terug te keren. Ook toen was een conflict met de Sowjet-Unie dichterbij geweest dan menigeen dacht zoals in de tekst Amerika maakt een vuist duidelijk is geworden.

In een toespraak voor het Congres van 5 januari 1957 stelde Eisenhower voor om Amerikaanse troepen en middelen te gebruiken om staten in het Midden-Oosten te beschermen tegen openlijke agressie van welk land dan ook, dat "onder controle stond van het internationale communisme". Hij stelde ook voor om economische en militaire hulp te geven aan die regeringen in de regio de in hun onafhankelijkheid werden bedreigd. Deze nieuwe politiek wordt de Eisenhower-doctrine genoemd. Het kostte Eisenhower heel wat moeite om het Congress er van te overtuigen dat zijn voorstellen deugdelijk waren, zoals ook de tekenaar duidelijk maakt. Zie tekening: Eerder een kameel door het oog van de naald.

In twee gevallen is deze doctrine ook daadwerkelijk toegepast, namelijk in april 1957 toen koning Hoessein van JordaniŽ door linkse oppositionele krachten werd bedreigd en in juli 1958 toen 10.000 mariniers landden in Libanon bij Beiroet op verzoek van de Libanese president Camille Chamoun, die een islamitische opstand met een dreiging van interventie door een revolutionaire beweging onder Irakese leiding op zich af zag komen. Zie hiervoor ook de tekst: Wat de Amerikanen naar Beiroet dreef.

Beide interventies van de kant van de VS waren niet erg populair bij andere staten in het Midden-Oosten. Het State Department concludeerde dat de doctrine een verkeerde inschatting betrof van het Arabisch nationalisme. Toen Foster Dulles in 1959 in de lente van 1959 overleed, stierf daarmee ook de doctrine een zachte dood. Toch is het een treffende illustratie van de manier waarop de grote tegenstelling in de wereld de klein(ere) tegenstellingen na de Tweede Wereldoorlog is gaan beheersen.

terug