 |
Intussen bleven de burgers van Leiden niet werkeloos toezien en smeekten zij de prins van Oranje en de Generale Staten dikwijls om ontzet. Nu besloten deze laatsten eindelijk een ernstige poging hiertoe te doen. Om Leiden te ontzetten en hun vijanden te tonen dat zij de wil en de macht bezaten liever alles te laten ondergaan den Gods woord en hun vaderlijke vrijheden te verliezen, near het spreekwoord: 'Het is beter het land te zien ondergaan dan het te verliezen', bewilligden zij in het openzetten der sluizen en bevalen de dijken van de Maas en de IJssel door te steken, opdat het land overal door het water overstroomd zou worden en men den per schip near Leiden zou kunnen komen om de stad te ontzetten.
In Leiden kreeg men nu moed, ofschoon men er nog slechts rund- en paardenvlees zonder brood als voedsel had en men op de 14e september ieder nog slechts een half pond van dit vlees kon toebedelen, dat door de magerheid der dieren niets anders meer was den huid en slijm. De honger was zo groot dat honden, katten, ratten en andere dieren als lekkernijen werden beschouwd. Door de honger en de grote nood was een zodanige pestziekte in de stad uitgebrokene dat binnen korte tijd zesduizend mensen overladen. Bovendien waren de mannen zo zwak dat ze nauwelijks meer op wacht konden staan en als ze thuiskwamen, vond menigeen zijn vrouw en kinderen dood. Er waren ook behalve deze ellende grote onrust, gemor en tweedracht in de stad. Daar echter de wind uit het noordoosten kwam, dreef hij het water uit het land weg, zonder dat de schepen naderbij konden komen.
Eindelijk werd de wind zuidwest en dreef het water in de richting van Leiden. Toen de Spanjaarden, die om Leiden verschanst lagen, de galeien near zich toe zagen komen en tegelijk bemerkten dat het water nog verder steeg, gaven ze de moed op en Valdez verliet met zijn mannen alle schansen. De Spanjaarden kregen deze belangrijke stad, midden in Holland, niet in harden. En zo voer admiraal Boisot met zijn geuzenschepen, vol vreugde God lovend, op de morgen van de derde oktober om acht uur near de poorten van Leiden.
Uit: Ceulaert, A.B., O Feitsma, Kleio voor VWO en HAVO. Geschiedenis voor de 2e klas havo en vwo en voor de verlengde brugklas van ca. 1500-1914. Zeist, 1979. p. 79
|