Anton Denikin, 1872 - 1947
Hij
trad op 15-jarige leeftijd toe tot het leger van de tsaar. Tijdens de
Japans-Russische oorlog van 1904
diende hij als majoor en was tussen 1914 en 1916 senior stafofficier. In
februari werd hij benoemd tot plaatsvervangend chef van staven met de rang
van luitenant-generaal. Hij stond lange tijd kritisch tegen over de moreel
ondermijnende invloeden aan het hof van de tsaar. Onder de
Voorlopige Regering van
Kerenski werd Denikin
bevelhebber van het Russische leger aan het westelijk front in maart 1917.
Dat liet hij naar het zuidwestelijk front marcheren twee maanden later. Na
de bolsjewistische machtsovername nam hij het bevel op zich van een ´Wit´
leger: de ´Bewapende Krachten van het Zuiden`, het zogenaamde Witte
Vrijwilligersleger dat opgericht was door Kornilov. Hiermee probeerde
hij tussen 1918 en 1920 een verenigd Rusland te vestigen, gezuiverd van
bolsjewieken. Zijn leger kreeg aanzienlijke steun van de Britten vanaf
januari 1919. Hij wist de bosljewieken een zware nederlaag toe te brengen in
de Kaukasus aan het begin van februari 1919 en lanceerde een groot offensief
in de Oekraïne. Kiev werd op 2 september ingenomen en het leger trok op tot
250 mijl voor Moskou. Het Rode Leger begon een tegenaanval in december en
wist Charkov in te nemen. Denikin zag zich genoodzaakt terug te trekken op
de Kaukasus, waarhij het uithield tot maart 1920. Denikins inspanningen
hadden ernstig te leiden van zijn bekrompen Russische kijk op patriottisme
dat hem er van weerhield een bondgenootschap aan te gaan met de Oekraïense
en Poolse anti-bolsjewistische strijdgroepen. Hij legde zelfs een blokkade
aan tegen Georgië en Azarbeidjaan omdat hij bang was dat de
niet-communistische nationalisten op de Kaukasus zelfstandige republieken
zouden vormen. In april 1920 geeft hij het bevel over aan
Wrangel en ontsnapt hij naar Constantinopel. Denikin vindt asiel in
Frakrijk om uiteindelijk in de VS te overlijden.
Uit: Karel van het Reve, Rusland hoe het was. Een
merkwaardige verzameling foto´s van 80 jaar Rusland (1852 - 1932).
Contact Amsterdam, 1976, p. 91; Alan Palmer, The Penguin Dictionary of
the Twentieth Century History 1900 - 1982. Harmondsworth, 1983, p.
119-120 |