Litvinov, Maksim Masinovitsj, 1876-1951

Zoals bij zovele communisten van het eerste uur was Litvinov een schuilnaam. Hij heette eigenlijk Meyer Henoch Wallach en was van joodse afkomst. Zijn ouders leefden in Bialystok in Russisch Polen. 
In 1898 sloot Livinov zich aan bij de Russische Sociaal Democratische Arbeiderspartij. In 1901 wordt hij opgepakt vanwege zijn revolutionaire activiteiten, maar na een jaar weet hij te ontsnappen. Hij wijkt uit naar het buitenland. Eerst vanuit Zwitserland en later vanuit Londen probeert hij verder te werken aan de voorbereiding van de revolutie in Rusland. In 1908 keert hij terug naar Rusland, maar wordt al snel weer het land uitgezet.
In Londen werkt hij bij een uitgever. Daar trouwt hij ook met een Engelse, Ivy Low.
Na de oktoberrevolutie wordt hij de bolsjewistische gevolmachtigde in Londen van de revolutionaire regering. Een dergelijk revolutionair elan is evenwel de regering in Engeland te gortig. Litvinov wordt over de grens gezet in september 1918. Hij komt dan in dienst van het Volkscommissariaat voor Buitenlandse Zaken. Vanaf 1926 heeft hij daar de facto de leiding van, maar pas in 1930 wordt hij daadwerkelijk Volkscommissaris van Buitenlandse Zaken. Hij zorgt voor betere verhoudingen met de buurlanden. Hij is ook de architect van het Frans-Russisch verdrag van 1935. Hij zit voor de Sovjet Unie in de Volkenbond sinds 1934. Daar ijvert hij ook voor een systeem van collectieve veiligheid waarbij Duitsland, Italië en Japan in bedwang worden gehouden.
In mei 1939 wordt Litvinov door Stalin ontslagen en vervangen door Molotov. Volgens Stalin was het onmogelijk dat Litvinov vanwege zijn joodse afkomst en vanwege zijn anti-Duitse politieke ideeën een toenadering tot Hitler zou kunnen bewerkstelligen. Voor Stalin was een dergelijk toenadering noodzakelijk en leidde tot het Molotov -Ribbentrop Pact van 1939.
Na de Duitse inval in de Sovjet Unie in juni 1941 mocht Litvinov weer op de voorgrond treden. Vanaf december 1941 tot juli 1943 was hij ambassadeur voor de Sovjet Unie in Washington. Tussen 1943 en 1946 was hij plaatsvervangend volkscommissaris voor Buitenlandse Zaken. Zoals zovelen die in het Westen hadden verkeerd, viel Litvinov in 1946 in ongenade. De laatste jaren van zijn leven bracht hij dan ook in moeilijke omstandigheden door. In 1951 overleed hij.

Uit: Mulder, L. (e.a.), Historisch overzicht van de 20e eeuw.  Apeldoorn, 1996