Martov, Joely, 1873-1923

In 1891 sloot Martov - schuilnaam voor Joely Osipovitsj Tsederbaum - zich aan bij de revolutionaire beweging in Rusland. Herhaaldelijk wordt hij verbannen wegens illegale propagandistische activiteiten. In 1899 emigreert hij. Samen met Lenin richt hij de Iskra op.

In 1903 ontstaat over de samenstelling van de redactie van de Iskra een controverse binnen de Russische Sociaal-Democratische Arbeiderspartij, waarbij Martov tegenover Lenin komt te staan. Martov wil dat de RSDAP een partij wordt naar westerse snit. In het debat over de redactie van de Iskra heeft de groep rond Lenin de overhand. Zij noemen zich voortaan bolsjewieken. Martov wordt de leider van de mensjewieken. Als in oktober 1917 de bolsjewieken de macht overnemen, wijst Martov de dictatoriale aspiraties van het nieuwe regime af. Hij sloot zich evenwel niet aan bij de contra-revolutionaire Witten en bleef zo loyaal aan de revolutie.

In 1920 verlaat Martov opnieuw Rusland. Hij vestigt zich en Berlijn en richt daar de Socialistische Bode op. In 1923 overlijdt hij.