Nieuwe Economische Politiek

In de zomer van 1921 komt Lenin met een aantal maatregelen die bekend zijn geworden onder de Nieuwe Economische Politiek (NEP). Met deze maatregelen verliet Lenin het strakke oorlogscommunisme van de jaren daarvoor. Dat was rampzalig gebleken voor zowel de landbouw als de industrie. Rusland leed honger.
Onder de NEP mochten boeren weer een eigen bedrijfje er op na houden. De boeren mochten hun overschotten - na betaling van een redelijke hoeveelheid belasting - op de vrije markt brengen. Ook in de handel en de lichte industrie kregen particulieren meer mogelijkheden.
De zware industrie, het bankwezen, het transport en de buitenlandse handel (die bijna niets meer voorstelde), bleven stevig in handen van de staat.
De NEP bleek al spoedig een succes. Rechtlijnige communisten waren van mening dat met de NEP te veel werd afgeweken van het ware communisme en zij zagen met lede ogen aan hoe boeren zich als kleine ondernemers konden ontwikkelen.
Nadat Stalin de macht had overgenomen, maakte hij in 1928 een einde aan de NEP en voerde het eerste vijfjarenplan in. Tegelijk zette hij de collectivisatie van de landbouw met harde hand door.