Hiëronymus van Alphen, Proeve van Kleine Gedigten voor Kinderen (1778-1782). De
Onbedagtsaamheid
Hiëronymus van Alphen (1746-1803) groeide op in Utrecht en studeerde zowel in Utrecht
als in Leiden. Hij was een hoge ambtenaar in de Republiek en na 1795 als oranjegezinde
ambteloos burger.
Van zijn hand is het eerste Nederlandse jeugdboek geschreven onder invloed van o.a. Rousseau's Emile ou de l'éducation.
. Daarnaast heeft hij verschillende dichtbundels uitgebracht en talrijke
prozageschriften met een tamelijk moraliserende inhoud. Het werk voor volwassenen is
vrijwel vergeten. In 1778 verscheen van zijn hand - anoniem - Proeve van kleine
gedichten. Hierin staan 24 gedichtjes voor zijn zoontjes, die hij helemaal alleen
moest opvoeden na de vroege dood van zijn vrouw. De gedichtjes waren zo'n succes dat
hetzelfde jaar nog een bundeltje verscheen met 22 versjes, nu niet meer anoniem. In 1782
volgde een derde deel met 20 gedichtjes. Zijn kindergedichtjes, waren voor zijn tijd
heel goed en zijn dan ook in het Frans, Duits en Engels vertaald. Zijn populariteit was te
danken aan de toegankelijk taal voor kinderen waarmee hij hen aanspoorde een deugdzaam
leven te leiden. Enkele van zijn
gedichtjes zijn De Pruimeboom. Eene vertelling en De
Onbedagtsaamheid. Het eerste gedichtje is beter bekend als Jantje
zag een pruimen hangen.
Uit: Dautzenberg, J.A., Nederlandse literatuur. Geschiedenis,
bloemlezing en theorie tot 1916. Den Bosch, z.j., p. 133-134
|