Hiëronymus van Alphen, Proeve van Kleine Gedigten voor Kinderen (1778-1782). De Onbedagtsaamheid

Hiëronymus van Alphen (1746-1803) groeide op in Utrecht en studeerde zowel in Utrecht als in Leiden. Hij was een hoge ambtenaar in de Republiek en na 1795 als oranjegezinde ambteloos burger.
Van zijn hand is het eerste Nederlandse jeugdboek geschreven onder invloed van o.a. Rousseau's Emile ou de l'éducation. . Daarnaast heeft hij verschillende dichtbundels uitgebracht en talrijke prozageschriften met een tamelijk moraliserende inhoud. Het werk voor volwassenen is vrijwel vergeten. In 1778 verscheen van zijn hand - anoniem - Proeve van kleine gedichten. Hierin staan 24 gedichtjes voor zijn zoontjes, die hij helemaal alleen moest opvoeden na de vroege dood van zijn vrouw. De gedichtjes waren zo'n succes dat hetzelfde jaar nog een bundeltje verscheen met 22 versjes, nu niet meer anoniem. In 1782 volgde een derde deel met 20 gedichtjes. Zijn kindergedichtjes,  waren voor zijn tijd heel goed en zijn dan ook in het Frans, Duits en Engels vertaald. Zijn populariteit was te danken aan de toegankelijk taal voor kinderen waarmee hij hen aanspoorde een deugdzaam leven te leiden. Enkele van zijn gedichtjes zijn De Pruimeboom. Eene vertelling en De Onbedagtsaamheid. Het eerste gedichtje is beter bekend als Jantje zag een pruimen hangen.

Uit: Dautzenberg, J.A., Nederlandse literatuur. Geschiedenis, bloemlezing en theorie tot 1916. Den Bosch, z.j., p. 133-134

terug