Chronologie van de geschiedenis van Vietnam

208vC

Trieu Da, een afvallige Chinese generaal verovert Au Lac in de noordelijke bergen van Vietnam, vestigt een hoofdstad en roept zichzelf uit tot keizer van "Nam Viet".

40 nC

Zusters Trung komen in opstand tegen de Chinese overheersing en roepen een onafhankelijke staat uit.

967

Keizer Dinh Bo Linh bestijgt de troon. Hij noemt zijn land Dai Co Viet. Een periode van onafhankelijkheid volgt.

1428

De Chinezen erkennen de onafhankelijkheid van Vietnam, waartoe zij een verdrag sluiten met keizer Le Loi, die al tien jaar rebelleerde.

1460-1498

Le Thanh Tong regeert over Vietnam. Hij voert tal van wetshervormingen door; Vietnam breidt zich naar het Zuiden toe uit.

1545

Burgeroorlog teistert Vietnam, waardoor het land twee eeuwen lang versplinterd raakt.

1627

Alexandre de Rhodes - een Franse missionaris - , past het Vietnamees aan aan het Latijnse alfabet. Hij baant de weg naar meer Franse invloed in Vietnam.

1772

Begin van de Tayson opstand. De heersende Nguyen-clan wordt van de troon gewipt. De Franse missie neemt in invloed toe.

1787

Pigneau de Béhaine - eveneens een missionaris - verkrijgt de steun van Lodewijk XVI om de troonpretendent, Nguyen Anh aan de macht te helpen. Frankrijk stemt er mee in om troepen en materieel te sturen in ruil voor handelsprivileges. Kort daarop schrikt Frankrijk daar weer voor terug.

1802

Gia Long (Nguyen Anh) wordt keizer van Vietnam en brengt het land tot een eenheid.

1820

Kapitein John White uit Salem, Massachusetts, is de eerste Amerikaan die Vietnam binnenkomt.

1843

Een Franse vloot is permanent aanwezig in de wateren rond Vietnam.

1847

Botsing tussen Franse troepen en Vietnamese mandarijnen bij de stad Tourane (Danang).
Tu Duc bestijgt de troon met het plan om het Christendom uit Vietnam te verjagen.

1861

Franse troepen nemen Saigon in.

1862

Tu Duc tekent een verdrag met Frankrijk, dat grote godsdienstige, politieke en economische toezeggingen krijgt.

1863

De Fransen beheersen nu ook Cambodja.

1873

Frankrijk maakt steeds meer aanspraak op Tonkin.

1879

De eerste civiele gouverneur voor Cochinchina (Indochina) wordt door Frankrijk aangewezen.

1883

Frankrijk vestigt over Annam en Tonkin een "protectoraat" en bestuurt Indochina als een kolonie.

1887

Frankrijk creëert de Union Indochinois, bestaande uit Annam, Tonkin en Cambodja.

1890

Ho Chi Minh wordt in centraal Vietnam geboren.

1911

Ho Chi Minh verlaat Vietnam en komt niet eerder terug dan dertig jaar later.

1914

Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gaan enkele honderden Vietnamezen naar Frankrijk als arbeidersbataljons.

1918

Ho Chi Minh, dan onder de naam Nguyen Ai Quoc, gaat naar Parijs waar hij zeven jaar blijft.

1919

Ho Chi Minh probeert een petitie aan te bieden aan Woodrow Wilson tijdens de Vredesbesprekingen van Versailles om zelfbeschikkingsrecht voor Vietnam te verkrijgen.

1920

Ho wordt lid van de Franse communistische partij.

1924

Ho Chi Minh verlaat Parijs en gaat naar Moskou alwaar hij in dienst treedt van de communistische partij. Vandaar gaat hij naar Kanton als assistent van Mikhail Borodin, die de Sovjet-vertegenwoordiger was in China.

1930

Ho en zijn kameraden vormen de Indochinese CP in Hong Kong.

1932

Bao Dai, theoretisch keizer sinds 1925, komt terug naar Vietnam, nadat hij in Frankrijk op school is geweest. Hij staat geheel onder voogdij van de Fransen.

1936

Het Volksfront in Frankrijk ondersteunt de liberale hervormingen in Vietnam, die slechts een kort leven beschoren zijn.

1940

In september bezetten de Japanners Indochina, maar laten het Franse koloniale bestuur in tact.

1941

Ho Chi Minh keert in het geheim terug naar Vietnam, waar hij de Vietminh opricht om te strijden tegen èn Japan èn Frankrijk.

1944

Vo Nguyen Giap vormt het leger van de Vietminh.

1945

De Japanners nemen op 9 maart in geheel Indochina het bestuur over van de Fransen.

Bao Dai roept onder toezicht van Japan de onafhankelijkheid van Vietnam uit op 11 maart.

Op de Conferentie van Potsdam in juli van dit jaar wordt Engeland aangewezen om in Zuid-Vietnam de Japanners te ontwapenen; de Chinese nationalisten krijgen dezelfde taak toebedeeld ten noorden van de zestiende breedtegraad.

Op 18 augustus draagt Japan het gezag over aan de Vietminh, waarop Bao Dai op 23 augustus afstand doet van de troon.

Een kleine week later roept Ho Chi Minh een voorlopige regering uit in Hanoi, waarbij Bao Dai als hoogste raadsman mag optreden.

Japan geeft zich formeel over aan de Geallieerden. Ho roept de onafhankelijkheid van Vietnam uit op 2 september. Britse troepen landen bij Saigon onder generaal Douglas Gracey met de bedoeling zo spoedig mogelijk het gezag aan de Fransen over te dragen.

De eerste Amerikaan sneuvelt: Luitenant-kolonel A. Peter Dewey, agent van de OSS, wordt in Saigon vermoord.

De Indochinese CP wordt ontbonden en vervangen door de Associatie voor Marxistische Studies om te komen tot een verbreding van de aanhang.

In het noorden gaan ongeveer twee miljoen Vietnamezen dood van de honger.

1946

China gaat akkoord met het terugtrekken van zijn troepen, terwijl Frankrijk haar extraterritoriale rechten in China opgeeft.

Frankrijk en Vietnam bereiken in maart een akkoord, waarbij Frankrijk Vietnam als "vrije staat" erkent binnen de Union Française. Franse troepen krijgen toestemming om naar het noorden te gaan om aldaar de Chinese troepen af te lossen. Afgesproken wordt een referendum te laten beslissen over de vraag of Tonkin, Annam en Cochinchina herenigd zullen worden.

In mei gaat Ho Chi Minh naar Fontainebleau om te onderhandelen. Admiraal Thierry d'Argenlieu - de Franse hoge commissaris voor Indochina - schendt in juni het in maart bereikte akkoord door een afzonderlijke regering uit te roepen voor Cochinchina.

De onderhandelingen in Fontainebleau lopen stuk in september, maar Ho Chi Minh tekent een modus vivendi die over economische kwesties gaat en hij stemt in met een opschorting van de vijandelijkheden. Hij keert terug naar Vietnam.

Terwijl de spanningen oplopen, bombardeert op 23 november de Franse marine de havenstad Haiphong.

Eenheden van de Vietminh trekken zich terug uit Hanoi, nadat zij het Franse garnizoen hebben aangevallen. Ho Chi Minh trekt zich terug op een basis op het platteland. De oorlog is een feit.

1947

Bao Dai biedt vanuit Hong Kong aan om te bemiddelen met Frankrijk om de onafhankelijkheid en eenheid van Vietnam te bereiken. Hij neemt in december het initiatief tot besprekingen met de Franse Hoge Commissaris Emile Bollaert, daarbij erkennende dat de onafhankelijkheid van Vietnam bepaalde grenzen gesteld zijn.

1949

Bao Dai en president Vincent Autiol tekenen op 8 maart in de Elysée Overeenkomst, waarmee Vietnam tot een geassocieerde staat binnen de Franse Unie wordt. Frankrijk blijft de controle behouden over de defensie en financiën van Vietnam.

In april keert Bao Dai naar Vietnam terug nadat hij drie jaar in zelfgekozen ballingschap had vertoeft.

1950

Ho Chi Minh verklaart op 14 januari dat de Democratische Republiek van Vietnam de enige wettige regering vormt. Deze wordt door de Sowjet Unie en China erkend en weet eveneens diplomatieke banden aan te gaan met Joegoslavië, dat juist de Marshallhulp heeft aanvaard. Sommige Amerikaanse waarnemers zien hierin een bewijs dat Ho Chi Minh geen marionet van de Sowjet Unie is.

Op 7 februari erkennen de VS en Gr.-Brittannië de regering van Bao Dai. Chinese communisten aan de noordgrens van Vietnam voorzien de Vietminh van moderne wapens.

Truman tekent op 15 juli een wetsvoorstel dat 15 miljoen dollar aan militaire steun aan de Fransen in Indochina mogelijk maakt.

De Fransen worden bij de sleutelpositie Caobang aan de Chinese grens verslagen.

Generaal Jean de Lattre de Tassigny wordt op 6 december benoemd tot Hoge Commissaris voor Indochina en tegelijkertijd tot opperbevelhebber.

1951

Ho Chi Minh richt de Lao Dong op, een vervanger voor de met zoveel poespas in 1945 opgeheven CP.

1952

De aanval van generaal Giap in de vallei van de Rode Rivier loopt vast door het optreden van De Lattre. De laatste sterft op 11 januari in Parijs.

1953

Frankrijk staat in oktober aan Laos volledige onafhankelijkheid toe als lid van de Franse Unie. De Meerderheid van de Assemblée Nationale heeft zijn hoop gesteld op een beëindiging door onderhandelingen van de oorlog in Indochina.

Prins Norodom Sihanoek neemt op 9 november het bevel over het Cambodjaanse leger op zich; hij verklaart Cambodja onafhankelijk van Frankrijk.

De Fransen herbezetten Dien Bien Phoe.

Ho Chi Minh vertelt een Zweedse reporter dat hij bereid is om over Franse vredesvoorstellen de praten.

Vietminh-troepen dringen Laos binnen in december.

1954

Op 25 januari in Berlijn komen de ministers van buitenlandse zaken van de VS, Gr.-Brittannië, Frankrijk en de Sowjet Unie overeen dat er een conferentie over zowel Korea als Indochina gehouden zal worden in april.

Op 13 maart begint de slag rond Dien Bien Phoe, die op 7 mei met een Franse nederlaag ten einde loopt.

In april kant Eisenhower zich tegen Amerikaanse interventie ten gunste van de Fransen, nadat de Engelsen een voorstel tot gemeenschappelijke actie van tafel hebben geveegd.

Op 8 mei gaat de Geneefse Conferentie over Indochina van start, waarbij de Sowjet Unie en Gr.-Brittannië als co-voorzitters optreden.

Bao Dai wijst op 16 juni Ngo Dinh Diem aan als eerste minister. Eén dag later belooft Pierre Mendès-France - net benoemd tot eerste minister van Frankrijk - dat een wapenstilstand binnen een maand bereikt zal worden; hij gaat bovendien naar Bern (Zw.) om daarin het geheim met Zhou Enlai, de Chinese minister van buitenlandse zaken, te onderhandelen.

Op 7 juli keert Diem terug naar Saigon.

In Genève worden akkoorden bereikt die een beëindiging van alle vijandelijkheden in Vietnam, Laos en Cambodja inhouden. Een voorlopige demarcatielijn langs de 17e breedtegraad verdeelt Vietnam in afwachting van een politieke regeling gebaseerd op nationale verkiezingen. De slotverklaring is door alle staten mondeling geaccepteerd behalve de VS, die laten weten de overeenkomsten niet te zullen verstoren, maar hernieuwde agressie met zorg tegemoet zullen treden. Bao Dai verwerpt de Akkoorden van Genève.

De SEATO wordt opgericht op 8 september. Deze verdragsorganisatie bestaat uit de VS, GB, Frankrijk, Australië, Nieuw-Zeeland, Pakistan, Thailand en de Filipijnen.

Franse troepen verlaten op 9 oktober Hanoi.

Generaal J. Lawton Collins - speciaal afgezant van Eisenhower, komt naar Saigon om de steun van de VS aan Diem te bevestigen en daarbij 100 miljoen aan hulp toe te zeggen. Honderdduizenden vluchtelingen gaan van Noord- naar Zuid-Vietnam daarbij geholpen door de US Navy.

1955

In januari beginnen de VS met directe steun aan de regering in Saigon. Zij zeggen toe het Zuidvietnamese leger te zullen trainen.

In april wordt de Binh Xuyen sekte door Diem verpletterd.

De Vietminh hergroepeert zich in Noord-Vietnam.

Diem verwerpt de Akkoorden van Genève en weigert om aan de voor 16 juli aangekondigde verkiezingen deel te nemen. Dit besluit krijgt de steun van de VS.

Ho Chi Minh die in juli in Moskou is, aanvaardt steun van de Sowjet Unie. Daarvoor heeft eerst onderhandelt in Peking over eventuele Chinese steun.

Diem verslaat Bao Dai op 23 oktober in een referendum. Diem wordt staatshoofd; hij roept de Republiek Vietnam uit, waarbij hij zichzelf op 26 oktober tot president benoemt.

In december gaat in Noord-Vietnam de landhervormingspolitiek zijn meest radicale fase in, waarbij landheren voor volkstribunalen worden gedaagd.

1956

Prins Sihanoek die inmiddels eerste minister van Cambodja is geworden, bevestigt in april de neutralistische koers die hij gaat varen.

Diem begint met de vervolging van potentiële aanhangers van de Vietminh en andere dissidenten.

1957

In januari stelt de Sowjet Unie voor dat zowel Noord- als Zuid-Vietnam als afzonderlijke staten in de VN vertegenwoordigd zullen worden. Hiermee geeft zij uitvoering van haar wens naar een definitieve scheiding van de twee Vietnams.

Diem bezoekt op 8 mei de VS voor een tiendaags verblijf. President Eisenhower onderstreept dat hij het regime van Diem steunt.

In oktober begint in Zuid-Vietnam communistische actie voor een opstand, nadat in Hanoi besloten is om 37 bewapende divisies in de Mekong-delta te organiseren. In dit jaar weten guerillas meer dan 400 lagere Zuidvietnamese ambtenaren uit te schakelen.

1958

Communisten vormen een coördinerende commandopost in de oostelijke Mekong-delta. De regering van Zuid-Vietnam verzet zich tegen de deling van Vietnam.

Prins Soevanna Poema besluit op 22 juli zijn neutrale regering van Laos te ontbinden; hij wordt opgevolgd door Poui Sananikone, die met steun van de VS een anti-communistisch standpunt inneemt.

1959

In februari wordt een samenzwering om Sihanoek aan de kant te schuiven ontdekt. Een agent van de CIA is eveneens bij de voorbereidingen betrokken.

Noord-Vietnam vormt groep 559 en begint te infiltreren in Zuid-Vietnam met wapens en kader via de Ho Chi Minh-route. In juli is groep 759 door de communisten opgezet om voorraden over zee naar het zuiden te sturen.

Majoor Dale Buis en sergeant Chester Ovnand worden op 8 juli door guerillas gedood. Dit zijn de eerste Amerikanen die sneuvelen in wat men noemt het Vietnam-tijdperk.

Diem kondigt in augustus een wet af, waardoor van communistische sympathieën verdachte personen en andere dissidenten hard kunnen worden aangepakt.

Hanoi zet groep 959 op in september om wapens en andere voorraden naar communistische opstandelingen in Laos te sturen.

1960

Noord-Vietnam stelt in april algemene dienstplicht in.

Aan Diem wordt door achttien prominenten uit Zuid-Vietnam een petitie aangeboden met het verzoek om zijn regering te hervormen.

Kapitein Kong Le pleegt in augustus een staatsgreep in Laos,waarna hij de macht weer overdraagt aan Soevanna Poema. Met de hulp van de CIA zet generaal Phoemi Nosavan een oppositionele regering op in het zuiden van Laos.

Het congres van de Lao Dong opent op 5 september waarbij de noodzaak om het regime van Diem te bestrijden wordt onderstreept.

Een eenheid van het Zuidvietnamese leger doet een mislukte poging om op 11 november Diem aan de kant te schuiven.

In Hanoi wordt op 20 december het Nationale Bevrijdingsfront voor Zuid-Vietnam opgericht. Saigon betitelt dit als Vietcong, d.i. communistische Vietnamezen. 

In Laos ontstaat een crisissituatie als generaal Phouma Vientiane aanvalt. De Russische luchtmacht voorziet de neutralistische factie van Soevanna Poema van voorraden.

1961

Bij zijn vertrek waarschuwt Eisenhower de nieuwe president Kennedy dat Laos opdat moment de belangrijkste crisishaard in Zuidoost Azië is.

In maart onderstreept Kennedy de Amerikaanse steun aan een onafhankelijk Laos, terwijl Gr.-Brittannië en de Sowjet Unie voorstellen een internationale conferentie te beleggen om de crisis te lossen.

Vice-president Lyndon B. Johnson bezoekt Zuid-Vietnam in mei; hij stelt voor om extra steun te verlenen aan Diem.

De Geneefse Conferentie over Laos begint op 16 mei. Onder Soevanna Poema wordt een neutrale coalitie gevormd.

Maxwell Taylor en Walt Rostow brengen in oktober een bezoek aan Vietnam; hun aanbeveling is het sturen van gevechtstroepen onder het mom van hulp bij overstromingen. Kennedy wijst het idee af, maar besluit wel om Diem meer materieel en ook adviseurs te geven.

1962

In Zuid-Vietnam wordt op 6 februari het Americain Military Assistance Command geïnstalleerd. Het aantal adviseurs neemt van 700 tot 12.000 toe.

Twee Zuidvietnamese piloten bombarderen het paleis van Diem op 27 februari, maar Diem en zijn familie overleven de aanval.

In mei vormen de communisten in centraal Vietnam eenheden ter grootte van een bataljon.

Op 23 juli wordt in Genève een akkoord over Laos gesloten.

De VS en Saigon gaan over tot het "strategic hamlet" programma.

1963

Vietcong-eenheden verslaan op 2 januari Zuidvietnamese troepen in de slag bij Ap Bac.

Ho Chi Minh en de Chinese president Lioe Shaoji verwerpen op 1 mei het "revisionisme" (van de Sovjetunie); hiermee wordt de pro-chinese koers van Noord-Vietnam afgekondigd.

Zuidvietnamese troepen en politieagenten schieten op Boeddhistische demonstranten in Hué op 8 mei. De situatie dreigt uit de hand te lopen als een Boeddhistische monnik zich zelf in brand steekt in juni.

Op 4 juli laat de Zuidvietnamese generaal Tran Van Don aan Cia-agent Lucien Conein weten dat officieren een coupe willen plegen tegen Diem.

Troepen van Ngo Dinh Nhu vallen een boeddhistische tempel aan op 21 augustus.

Een dag later komt ambassadeur Henry Cabot Lodge aan in Saigon. Hij vervangt Frederick Nolting. Op 24 augustus laat Washington weten dat het raadzaam geacht wordt Nhu van zijn functie te ontheffen; bovendien wil Washington dat er steun verleent wordt aan de muitende officieren.

Kennedy uit op 2 september in een televisie interview scherpe kritiek op Diem.

Duong Van Minh en andere generaals grijpen de macht. Diem en Nhu worden de volgende dag - 2 november - vermoord, nadat zij zich hadden overgegeven.

Op 22 november wordt president Kennedy in Dallas vermoord. Lyndon Baines Johnson volgt hem op.

Aan het einde van het jaar zijn er 15.000 adviseurs in Zuid-Vietnam. Zuid-Vietnam heeft inmiddels al $ 500 miljoen aan hulp gekregen in dit jaar.

Hanoi besluit om de strijd in het zuiden op te voeren.

1964

Op 30 januari grijpt generaal Nguyen Khanh in Saigon de macht; hij arresteert de junta van vier generaals, maar laat Minh als ceremonieel staatshoofd in functie.

Minister van Defensie Robert McNamara brengt in maart een bezoek aan Zuid-Vietnam; hij zegt zijn steun toe aan Khanh.

Dean Rusk, McNamara en andere adviseurs komen in Honoloeloe op 2 juni bijeen om de hulp aan Zuid-Vietnam verder op te voeren. De strategen van het Pentagon zijn druk doende plannen voor bombardementen op Noord-Vietnam te verfijnen.

Heimelijke maritieme operaties van Zuid-Vietnam tegen Noord-Vietnam nemen in juli een aanvang.

Op 2 augustus valt een patrouilleboot van Noord-Vietnam de mijnenveger USS Maddox aan in de Golf van Tonkin. Van een tweede incident van zeer twijfelachtige aard wordt twee dagen later melding gemaakt. De Amerikaanse luchtmacht bombardeert voor het eerst Noord-Vietnam.

'Avonds op 4 augustus licht Johnson het Amerikaanse publiek in.

Het Amerikaanse Congres neemt op 7 augustus de Tonkin-resolutie aan, waardoor president Johnson buitengewone bevoegdheden om in Zuidoost Azië op te treden.

De Vietcong vallen de luchtmachtbasis Bienhoa aan op 30 oktober, maar Johnson weigert om als vergelding bommen op Noord-Vietnam te gooien.

In november kolkt Saigon van oproerigen die tegen het regime van Khanh protesteerden.

De Amerikaanse ambassadeur Taylor adviseert Khanh met spoed het land te verlaten.

Op 24 december plaatsen Vietcong terroristen een bom bij een Amerikaans militair kamp in Saigon. Wederom verwerpt Johnson het voorstel om luchtaanvallen op Noord-Vietnam te ondernemen.

1965

Op 4 februari bezoekt de nationale adviseur in veiligheidszaken van Johnson Mcgeorge Bundy Saigon. tegelijkertijd arriveert de Sowjet eerste minister Aleksei Kosygin in Hanoi.

Vietcong-eenheden vallen Amerikaanse installaties aan op 7 februari.

Johnson gaat akkoord met Flaming Dart, waarmee de VS luchtaanvallen op Noord-Vietnam gaat uitvoeren.

Dr. Phan Huy Quat vormt een regering in Saigon; generaal Khanh verlaat het land.

Operatie Rolling Thunder - aanhoudende bombardementen op Noord-Vietnam - begint op 24 februari.

Twee bataljons van de marine voeren een landing uit bij Dang om dit te helpen verdedigen. De eerste Amerikaanse grondtroepen zijn in de strijd betrokken.

Johnson doet op 7 april aan de John Hopkins University het voorstel aan Ho Chi Minh om deel te nemen in een Zuidoost-aziatisch ontwikkelingsplan in ruil voor vrede.

De eerste minister van Noord-Vietnam Pham Van Dong wijst het voorstel van Johnson af op, 8 april; hij stelt dat een overeenkomst gebaseerd moet zijn op het programma van de Vietcong.

Luchtmaarschalk Nguyen Cao Ky wordt minister-president van een militaire regering in Zuid-Vietnam.

Het Amerikaanse commando in Saigon maakt op 26 juni melding van uitschakelen door de Vietcong van vijf gevechtsregimenten en negen bataljons van het Zuidvietnamese leger in de afgelopen maanden.

Johnson herbenoemt Lodge in plaats van Taylor; inmiddels zijn er achttien Amerikaanse gevechtsbataljons in Vietnam.

Op 28 juli gaat hij akkoord met het verzoek van Westmoreland om nog eens 44 gevechtseenheden te kunnen inzetten.

In september schrijft de Chinese minister van defensie Lin Piao in "Lang Leve de Overwinning van het Volksleger!" dat China niet direct ten behoeve van Vietnam zou interveniëren. Mao Zedong begint de Culturele Revolutie.

Begin juli verslaan Amerikaanse troepen Noord-Vietnamese eenheden bij de Ia Drang vallei. Dit is de eerste grote conventionele botsing in deze oorlog.

In december is de Amerikaanse troepensterkte op 200.000 man gebracht.

Met Kerstmis schort Johnson de bombardementen op Noord-Vietnam op en probeert de communisten tot onderhandelen over te halen.

1966

Johnson hervat op 31 januari de bombardementen.

Johnson en leiders van Zuid-Vietnam geven een communiqué uit op 8 februari waarin zij de noodzaak tot pacificatie van Zuid-Vietnam onderstrepen.

Boeddhistische demonstranten in Hué en Danang tegen het regime in Saigon. Regeringstroepen nemen op 10 maart Danang over, evenals Hué op 16 juni.

Op 29 juni bombardeert de Amerikaanse luchtmacht oliedepots bij Hanoi en Haiphong.

President De Gaulle bezoekt in september Cambodja en roept op tot terugtrekking van de Amerikaanse troepen in Vietnam.

Aan het eind van het jaar zijn er bijna 400.000 Amerikaanse troepen in Vietnam.

1967

De Noordvietnamese minister van Buitenlandse Zaken Nguyen Duy Trinh stelt op 28 januari dat de VS ophouden moeten met bombarderen van Noord-Vietnam voordat er sprake kan zijn van onderhandelingen.

Johnson vergadert met Thieu en Ky twee dagen lang op Guam (21 maart). Noord-Vietnam onthult een briefwisseling tussen Johnson en Ho Chi Minh.

Westmoreland overlegt met Johnson, die daags er na het Congres toespreekt.

Ellsworth Bunker volgt Lodge als ambassadeur op in Saigon op 1 mei.

McNamara legt in augustus voor een subcommissie van de Senaat een getuigenis af waaruit blijkt dat de bombardementen op Noord-Vietnam geen resultaat hebben.

In Zuid-Vietnam wordt Thieu tot president gekozen en Ky tot vice-president.

In september beginnen grootscheepse acties; Westmoreland begint Khesanh te versterken.

Johnson belooft op 29 september dat de bombardementen zullen worden gestaakt als er een "produktieve discussie" op gang komt.

Westmoreland ventileert in november in de VS laat allerlei optimistische geluiden.

Minister van Buitenlandse Zaken Trinh belooft op 29 december dat Noord-Vietnam zullen onderhandelen als de VS de bombardementen stoppen.

Aan het eind van het jaar zijn er bijna 500.000 Amerikaanse troepen in Vietnam. In de VS nemen de protesten tegen de oorlog toe.

1968

In januari meldt Sihanoek aan de gezant van Johnson, Chester Bowles dat hij Amerikaanse troepen geen strobreed in weg zal leggen als deze eenheden van de Vietcong over Cambodjaans grondgebied achtervolgen.

Op 31 januari begint Noord-Vietnam met het Tet-offensief waarbij Zuidvietnamese steden en dorpen worden aangevallen.

Op 25 februari heroveren Amerikaanse en Zuidvietnamese troepen Hué na 26 gevechtsdagen.

Generaal Earle Wheeler, chefstaf van de gemeenschappelijke staven, vraagt namens Westmoreland 206.000 man extra troepen.

Clark Clifford - de opvolger van McNamara - bestudeert het verzoek en komt vervolgens tot een afwijzing van een verdere uitbreiding van de troepensterkte.

Als Westmoreland tot chefstaf wordt benoemd volgt generaal Creighton Abrams hem op.

Op 25 maart komen wijze mannen in Washington bijeen en geven aan Johnson het advies om de oorlog niet verder te laten escaleren.

Op 31 maart kondigt Johnson aan dat hij gedeeltelijk de bombardementen stilzet; bovendien zal hij zich niet voor herverkiezing verkiesbaar stellen.

Half mei komt een diplomatieke missie naar Parijs voor besprekingen met een Amerikaanse delegatie onder leiding van Averell Harriman.

In augustus staakt Johnson alle bombardementen op Noord-Vietnam.

Aan het eind van het jaar zijn er bijna 540.000 Amerikaanse troepen in Vietnam.

1969

In januari worden de besprekingen in Parijs uitgebreid met delegaties namens Zuid-Vietnam en de Vietcong.

Nixon laat vanaf 18 maart Cambodja in het geheim bombarderen.

Minister van Defensie Melvin Laird introduceert de term "Vietnamizering" om de terugtrekking van de Amerikaanse troepen mee te verhullen.

Nixon stelt voor op 14 mei om tegelijkertijd de Amerikaanse troepen uit Zuid-Vietnam terug te trekken als de Noordvietnamezen hun troepen terugtrekken.

Op 8 juni kondigt Nixon aan dat 25.000 man zullen worden teruggetrokken uit Vietnam.

Op 25 juli komt Nixon met de "Nixon-doctrine".

In augustus ontmoet Henry Kissinger in het geheim de Noordvietnamese onderhandelaar Xuan Thuy.

Ho Chi Minh sterft op 3 september op 79-jarige leeftijd in Hanoi.

In Washington wordt op 15 oktober een massale anti-oorlogs demonstratie gehouden.

Nixons antwoord volgt op 3 november met zijn toespraak over de zwijgende meerderheid.

Twee weken later is er opnieuw een grootscheepse demonstratie in Washington.

Op 16 november wordt de slachting bij My Lai - een jaar daarvoor gepleegd - onthuld.

De troepensterkte is met 60.000 man teruggebracht in december.

1970

Kissinger begint geheime besprekingen op 20 februari met Le Duc Tho.

Sihanoek wordt op 18 maart ten val gebracht door Lon Nol en Sisowath Sirik Matak.

Nixon maakt op 30 april bekend dat Amerikaanse en Zuidvietnamese troepen communistische bolwerken in Cambodja hebben aangevallen.

Grote demonstraties tegen de Vietnam-oorlog in geheel Amerika. Op 4 mei worden door de Nationale Garde vier studenten aan de Kent State University Ohio gedood.

Nixon stelt op 7 oktober voor een "standstill cease-fire", maar een dag later herhaalt hij de formule van wederzijdse terugtrekking.

In de laatste week van oktober zijn er slechts 24 Amerikaanse oorlogsslachtoffers, het laagste cijfer sedert oktober 1965.

Op 12 november staat luitenant William Calley terecht voor zijn aandeel in de Mylai slachting.

De Amerikaanse troepensterkte bedraagt nu 280.000 man.

1971

In februari beginnen Zuidvietnamese troepen aanvallen op de Ho Chi Minh-route in Laos.

Op 29 maart wordt luitenant Calley veroordeeld wegens moord met voorbedachte rade op de Zuidvietnamese burgers van Mylai.

De New York Times begint met het publiceren van de Pentagon Papers.

Thieu wordt opnieuw gekozen tot president van Zuid- Vietnam op 3 oktober.

De Amerikaanse troepensterkte in Vietnam is gedaald tot 140.000 man in december.

1972

Nixon maakt op 25 januari openbaar dat Kissinger in het geheim onderhandelde met Noord-Vietnam.

Nixon brengt een bezoek aan China en onderhandelt met Mao.

Noord-Vietnam start op 30 maart een groot offensief langs de gedemilitariseerde zone.

Op 15 april staat Nixon toe dat het gebied rond Hanoi en Haiphong wordt gebombardeerd.

Op 1 mei nemen de Noordvietnamezen Quangtri in.

Eén week later kondigt Nixon aan dat de haven van Haiphong door mijnen zal worden geblokkeerd en de Amerikaanse bombardementen zullen worden opgevoerd op Noord-Vietnam.

Op 1 augustus ontmoeten Kissinger en Le Duc Tho elkaar in Parijs; de eerste heeft het idee vooruitgang te boeken. In Saigon bespeurt hij aarzeling bij Thieu om een eventueel staakt het vuren te aanvaarden.

Op 4 oktober gaat Thieu dwarsliggen bij een voorstel tot een staakt het vuren.

In Parijs weten Kissinger en Le Duc Tho een doorbraak te bereiken, maar midden oktober blijkt Thieu faliekant tegen een overeenkomst.

Radio Hanoi meldt bijzonderheden van de overeenkomst om druk uit te oefenen op Kissinger; hij is zeer bereid om Noord-Vietnam gerust te stellen en verklaart dat "peace is at hand".

Op 20 november hervat hij zijn besprekingen met Le Duc Tho; hij overhandigt hem 69 amendementen op het voorstel, die geëist worden door Thieu. In december beginnen weer besprekingen maar die worden afgebroken.

Op 18 december beveelt Nixon dat de gebieden rond Hanoi en Haiphong gebombardeerd moeten worden; de aanvallen duren elf dagen voort. Grootscheeps protest in Utrecht tegen deze Kerstbombardementen. De Communisten stemmen toe in hervatting van het overleg mits de aanvallen stoppen.

1973

Kissinger en Le Duc Tho hervatten de gesprekken op 8 januari en bereiken na ruim twee weken een beginselovereenkomst.

President Nixon kondigt het einde van de Vietnam-oorlog aan.

Op 27 januari wordt formeel de staakt het vuren overeenkomst ondertekend. De minister van Defensie Laird kondigt aan dat de dienstplicht in de VS opgeheven wordt.

Op 29 maart verlaten de laatste Amerikaanse troepen Vietnam. Op 1 april worden de laatste Amerikaanse krijgsgevangenen in Hanoi vrijgelaten.

Op 16 juli start de Senaatscommissie voor de Krijgsmacht hoorzittingen over de geheime bombardementen op Cambodja.

De VS staken op last van het Congres de bombardementen op Cambodja op 14 augustus.

1974

Thieu verklaart in januari dat de oorlog opnieuw is begonnen.

De communisten versterken zich in juni in Zuid-Vietnam met troepen en voorraden.

In september overwegen zij de plannen om de gevechten te hervatten in het komende droge seizoen.

1975

De communisten nemen in januari de provincie Phuoc Long in ten noorden van Saigon.

De Noordvietnamese generaal Van Tien Dung gaat naar het zuiden om het opperbevel over de communistische troepen op zich te nemen.

Op 11 maart nemen de communisten Banmethuot in.

Vier dagen later heeft Thieu een ontmoeting met zijn bevelhebbers; hij geeft het bevel dat de noordelijke provincies van Zuid-Vietnam ontruimd moeten worden.

Enkele dagen later geeft hij een tegenbevel, waarmee Hué tegen elke prijs behouden moet blijven. Vijf dagen later valt de stad toch.

Op 30 maart wordt Dang ingenomen.

Op 31 maart geeft het Politburo aan generaal Dung de opdracht door te stoten naar Saigon in de zogenaamde "Ho Chi Minh campagne".

Op 7 april komt Le Duc Tho aan in Locninh om de campagne te begeleiden.

In Cambodja wordt Pnompenh ingenomen door de Khmer Rouge.

Op 21 april valt Xuan Loc, de laatste verdedigingslinie voor Saigon.

Op 23 april houdt president Ford een toespraak in New Orleans waarin hij de oorlog voor beëindigd verklaard.

Twee dagen later vertrekt Thieu naar Taiwan; Vice-president Tran Van Huong draagt het staatsgezag over aan generaal Duong Van Minh op 28 april.

Een dag later gaat Option IV van start, waarmee de laatste Amerikanen uit Saigon worden geëvacueerd. Ambassadeur Martin vertrekt ook.

Op 30 april nemen communistische eenheden de stad in. Kolonel Bui Tin aanvaardt de capitulatie van Minh.

Het Amerikaanse koopvaardijschip Mayaguez wordt opgebracht door Cambodjaanse communisten in de Golf van Siam op 12 mei. Amerikaanse luchtmacht bombardeert Cambodja. Om 39 zeelui te redden sneuvelen 38 mariniers.

Vele Vietnamezen proberen per boot Vietnam te verlaten.


terug